Όταν τα πόδια εκτίθενται στο κρύο και στην υγρασία για μεγαλο χρονικό διάστημα ταλαιπωρούνται αφάνταστα γιατί το δέρμα επηρεάζεται και τραυματίζεται με αποτέλεσμα αναπτύσσεται η πάθηση trench foot.
Η πάθηση αυτή προξενεί βλάβη στους ιστούς του δέρματος ενώ παρατηρείται επίσης πρήξιμο, πόνος και αισθητηριακές διαταραχές στα πόδια. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις βλάπτει τα αιμοφόρα αγγεία, τα νεύρα, το δέρμα, ακόμα και στους μύες των ποδιών.
Ενώ τα συμπτώματα μοιάζουν με τα κρυοπαγήματα, στην περίπτωση του Trench foot η βασική διαφορά είναι πως το δέρμα δεν παγώνει (γι’ αυτό και είναι γνωστή και ως τραυματισμός χωρίς ψύξη).
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα της πάθησης των ταλαιπωρημένων από το κρύο ποδιών περιλαμβάνουν:
Μυρμήγκιασμα ή φαγούρα,πόνο,πρήξιμο
κρύο και κηλιδωμένο δέρμα,μούδιασμα,αίσθημα τσιμπήματος και μεγάλο βάρος στα κάτω άκρα.
Μόλις το πάσχον πόδι ζεσταθεί, παρατηρείται αλλαγή στο χρώμα του δέρματος του ποδιού από λευκό σε κόκκινο ενώ ο πόνος είναι αρκετά οξύς. Δύναται επίσης να σχηματιστούν μεγάλες φουσκάλες, που οδηγούν σε πτώση μεγάλων κομματιών δέρματος και ιστού από το τραυματισμένο πόδι.
Τα βασικά στάδια της πάθησης:
Στάδιο 1:
(Έναρξη του τραυματισμού)Η ροή του αίματος είναι περιορισμένη με αποτέλεσμα το δέρμα του ποδιού να είναι κρύο και να υπάρχει έντονο μούδιασμα. Το πόδι κοκκινίζει απλώς και σε αυτή τη φάση δεν υπάρχει καθόλου πόνος.
Στάδιο 2 :
(Μετά τον τραυματισμό).Μόλις το άκρο ζεσταθεί, αλλάζει χρώμα και μελανιάζει έντονα, ενώ παραμένει κρύο και μουδιασμένο. Σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχει ήπιο πρήξιμο.
Στάδιο 3 :
(Υπεραιμικη φάση).Η διάρκεια της φάσης αυτής μπορεί να διαρκέσει από 2 εβδομάδες έως και 3 μήνες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το πάσχον πόδι γίνεται ζεστό και κόκκινο και το δέρμα ξηρό. Υπάρχει οξύς πόνος και σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να αναπτυχθούν φουσκάλες.
Στάδιο 4 :
(Μεταυπεραιμική φάση).Το στάδιο αυτό μπορεί να διαρκέσει για την υπόλοιπη ζωή του ατόμου που πάσχει, με τα πόδια του να παρουσιάζουν αυξημένη ευαισθησία στο κρύο, ενώ ο οξύς πόνος θυμίζει τρύπημα με βελόνες. Σπανιότερα εμφανίζεται στην πληγείσα περιοχή κάποιο μόνιμο έλκος.
Η σοβαρότητα του τραυματισμού αυτού (γιατί στην ουσία για τραυματισμό πρόκειται) εξαρτάται από το βαθμό του κρύου και της την υγρασίας του ιστού, αλλά και από το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το άτομο εκτέθηκε σε συνθήκες κρύου και υγρασίας.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Ακόμη και η υποψία της πάθησης, δηλαδή ακόμα κι αν τα συμπτώματα δεν είναι τόσο έκδηλα, θα πρέπει να μας κινητοποιήσει άμεσα στην αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Οι Ποδιατροι-ποδολόγοι είναι αυτοί που θα εξετάσουν το πάσχον άκρο, θα κάνουν τη διάγνωση και θα αποφασίσουν το στάδιο της πάθησης.
Αυτό που πρέπει να κάνει κάποιος που έχει εκθέσει τα άκρα του σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες είναι ασφαλώς να απομακρυνθεί από το κρύο και υγρό περιβάλλον και να ζεστάνει σταδιακά και αργά τα πόδια του.
Χρήσιμες συμβουλές για την προστασία των ποδιών από το κρύο :
1. Σχολαστικός καθαρισμός και στέγνωμα των ποδιών φορώντας καθαρές, στεγνές κάλτσες κάθε μέρα
2. Αποφύγετε τις κάλτσες στον ύπνο ή την ξεκούραση
3. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις ή στην περίπτωση έξαρσης της πάθησης τα άτομα οι πάσχοντες έχουν δυσκολία στο περπάτημα από το οίδημα, τον πόνο και τις φουσκάλες. Αποφύγετε το και βάλτε τα πόδια σας σε ένα ψηλότερο σημείο όταν ξεκουράζονται, αυτό βοηθάει στη μείωση του οιδήματος.
3. Τα κατάλληλα και εξειδικευμένα προϊόντα για τα πόδια συμβάλουν σίγουρα στην ανακούφιση και την θεραπεία.
4. Η ενυδάτωση του οργανισμού, η καλή διατροφή και ο κατάλληλος προστατευτικός ρουχισμός είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την πρόληψη της συγκεκριμένης πάθησης.
5. Όταν ετοιμάζεστε για υπαίθριες δραστηριότητες φορέστε ζεστές μπότες που εφαρμόζουν καλά στα πόδια σας με χοντρές, μάλλινες κάλτσες.Διατηρείστε το σώμα σας όσο το δυνατό πιο ζεστό
6. Βγάλτε τα παπούτσια και τις κάλτσες σου δύο φορές την ημέρα για να στεγνώσουν και κάντε μασάζ στα πόδια σας για να τα ζεσταθούν ώστε να επανέλθει η ροή του αίματος
7. Στεγνώστε καλά τις κάλτσες σας πριν τις φορέσετε ξανά όταν δεν υπάρχει άλλη επιλογή (πχ το να φορέσετε καθαρές και στεγνές εκείνη τη στιγμή)
8. Μην κοιμάστε ποτέ με βρεγμένα παπούτσια ή κάλτσες
9. Κρατήστε τα πόδια σας μακριά από το νερό και τη λάσπη.
10. Επιλέξτε παπούτσια που δεν θα σφίγγουν τα πόδια σας για να επιτρέπεται η καλή κυκλοφορία του αίματος
11. Σε περίπτωση που βρίσκεςτε έξω και έχουν βραχεί ή κρυώσει τα πόδια σας βγάλτε τα παπούτσια και τις κάλτσες σας και στεγνώστε τα πόδια σας στον φυσικό αέρα